Każdy, kto choć trochę bawił się Reactem (czy naprawdę jestem jedynym, którego nigdy do tego nie ciągnęło?!), zapewne zauważył, że pod spodem JSX-a znajduje się mityczna funkcja React.createElement. Składnia tej funkcji szybko została podchwycona przez inne biblioteki i obecnie jest de facto standardem w środowisku zajmującym się Virtual DOM.

Virtual DOM – cóż to?

Co jednak robi? Otóż nic wielkiego: tworzy obiekt, który imituje element z drzewka DOM. Jak zapewne już wiesz, przeglądarka, wczytując i interpretując kod HTML, zamienia go na DOM (ang. Document Object Model – Obiektowy Model Dokumentu). Jest to drzewko, które pokazuje zależności pomiędzy wszystkimi elementami na stronie. Każdy element na stronie jest reprezentowany przez obiekt zawierający wszystkie atrybuty, style, referencje do rodzica i dzieci elementu i wiele, wiele innych informacji, których prawdopodobnie nigdy nie użyjemy w praktyce. Działa to wszystko bardzo sprawnie i pozwala na tworzenie interakcji ze stroną (klikalny przycisk, yay!), ale ma dwie poważne wady: zabiera dużo miejsca i nie działa poza przeglądarką.

I tutaj właśnie wkracza koncept Virtual DOM. Jest to nic innego jak… drzewko elementów na stronie. Od DOM odróżnia się tym, że nie przechowujemy miliarda niepotrzebnych informacji, a jedynie te, które są niezbędne do odtworzenia stanu strony. Dodatkowo wszystko opiera się na POJO (bo jednak węzły DOM to dziwne bestie są…), co sprawia, że tego typu drzewko zbudować możemy także na serwerze. A to otwiera nam bardzo ciekawe możliwości, związane ze składaniem widoków aplikacji na serwerze. Dodatkowo zabawa z obiektami pozwala nam stworzyć mechanizm pozwalający na wykrywanie różnic pomiędzy dwoma drzewkami, a tym samym: na jak najefektywniejsze modyfikowanie prawdziwego DOM (wystarczy wykryć, co się zmieniło i tylko to uaktualnić, zamiast renderować całe drzewko od nowa).

Implementujemy!

Tyle teorii. Przyjrzyjmy się, jak funkcji React.createElement się używa:

React.createElement( type, props, ...children );

Jako pierwszy parametr podajemy nazwę tagu HTML, jako drugi – obiekt z atrybutami nowo tworzonego elementu, a jako kolejne – dzieci naszego nowego elementu.

Czyli wywołanie

React.createElement( 'div', { class: 'test' }, 'Test' );

powinno nam ostatecznie wygenerować

<div class="test">Test</div>

Analogicznie

React.createElement( 'div', null, 
	React.createElement( 'p', null, 'Test' )
);

powinno nam dać

<div>
	<p>Test</p>  
</div>

Na chwilę obecną nie będziemy się zajmować generowaniem wirtualnego DOM (może wrócimy do tego zagadnienia kiedy indziej) – po prostu niech nasza funkcja, createElement, stworzy nam odpowiedni element DOM.

Zacznijmy od zadeklarowania samej funkcji:

function createElement( tag, attributes, ...children ) {
}

Jak widać przyjmuje ona co najmniej trzy parametry: nazwę tworzonego elementu (tag), obiekt z atrybutami (attributes) oraz bliżej nieokreśloną liczbę parametrów, które staną się dziećmi naszego elementu.

Oczywiście podstawowym zadaniem naszej funkcji będzie stworzenie nowego elementu:

function createElement( tag, attributes, ...children ) {
	const element = document.createElement( tag );
}

Z racji tego, że createElement będzie można zagnieżdżać w sobie, wypada tak stworzony element zwracać (inaczej zamiast dzieci będziemy dostawać piękne undefined):

function createElement( tag, attributes, ...children ) {
	const element = document.createElement( tag );
	
	return element;
}

Sprawdźmy, czy na razie działa:

console.log( createElement( 'div' ) ); // <div></div>

Działa! Na razie nie ma za dużo pożytku z tego, bo document.createElement jest raptem o 9 znaków dłuższe. Dodajmy zatem dodawanie atrybutów:

function createElement( tag, attributes, ...children ) {
	const element = document.createElement( tag );
	
	if ( attributes && typeof attributes === 'object' ) {
		Object.keys( attributes ).forEach( ( attribute ) => {
			element.setAttribute( attribute, attributes[ attribute ] );
		} );
	}
	
	return element;
}

Na początku sprawdzam, czy na pewno w attributes mamy obiekt, z którego można wyciągnąć atrybuty. I tutaj przypomnienie, dlaczego samo sprawdzenie typu nam nie wystarczy: null również jest typu object! Dlatego wypada najpierw sprawdzić, czy attributes jest tzw. truthy value (czyli czy konwertuje się niejawnie na true). Jeśli tak i jest to obiekt, to wówczas przy pomocy Object.keys, które pobiera wszystkie nazwy własności obiektu, iterujemy po każdym atrybucie i przypisujemy każdy z nich do naszego elementu przy użyciu metody setAttribute (czemu to nie jest najlepszy pomysł, to innym razem).

Warto tutaj zauważyć, że Object.keys pobiera tylko nazwy własności obiektów, więc żeby dobrać się do ich wartości, należy użyć zapisu obiekt[ pobranaNazwaWłasności]. Można ten kod zapisać inaczej, używając Object.entries, które dla każdej własności zwraca tablicę klucz-wartość:

Object.entries( attributes ).forEach( ( [ name, value ] ) => {
	element.setAttribute( name, value );
} );

Dodatkowo wewnątrz callbacku forEach użyłem destrukturyzacji (dekonstrukcji?) parametrów, żeby nie musieć użerać się z tablicą. Warto tylko zwrócić uwagę, że Object.entries ma o wiele mniejsze wsparcie niż Object.keys.

OK, sprawdźmy, czy działa:

console.log( createElement( 'div', { class: 'test' } ) ); // <div class="test"></div>

Uff, czyli zostały nam tylko dzieci do ogarnięcia! Z racji tego, że do pozostałych parametrów użyliśmy operatora spread, wystarczy po raz kolejny użyć forEach:

function createElement( tag, attributes, ...children ) {
	const element = document.createElement( tag );
	
	if ( attributes && typeof attributes === 'object' ) {
		Object.entries( attributes ).forEach( ( [ name, value] ) => {
			element.setAttribute( name, value );
		} );
	}
	
	children.forEach( ( child ) => {
		element.appendChild( child );
	} );
	
	return element;
}

Sprawdźmy, czy działa:

console.log( createElement( 'div', null, createElement( 'span', { class: 'void' } ) ) ); // <div><span class="void"></span></div>
console.log( createElement( 'div', null, 'Test' ) ); // Uncaught TypeError: Failed to execute 'appendChild' on 'Node': parameter 1 is not of type 'Node'

Uppss… Dla normalnych elementów działa aż miło, niemniej dla tekstu – nie. Cały problem polega na tym, że tekst w DOM musi być reprezentowany przez węzeł typu Text. Zatem musimy każdy tekst na tego typu obiekt przerobić:

children.forEach( ( child ) => {
	if ( typeof child === 'string' ) {
		child = new Text( child );
	}
		
	element.appendChild( child );
} );

Sprawdźmy:

console.log( createElement( 'div', null, 'Test' ) ); // <div>Test</div>

Voilà! Oto udało nam się stworzyć prymitywną wersję React.createElement, która operuje na normalnym DOM i ułatwia tworzenie drzewek elementów:

function createElement( tag, attributes, ...children ) {
	const element = document.createElement( tag );
	
	if ( attributes && typeof attributes === 'object' ) {
		Object.entries( attributes ).forEach( ( [ name, value] ) => {
			element.setAttribute( name, value );
		} );
	}
	
	children.forEach( ( child ) => {
		if ( typeof child === 'string' ) {
			child = new Text( child );
		}
		
		element.appendChild( child );
	} );
	
	return element;
}